marmaris tekne turları
GAYRİMENKULDE RANT VERGİSİ UYGULAMASI « Medya Yenigün

Medya Yenigün

GAYRİMENKULDE RANT VERGİSİ UYGULAMASI

GAYRİMENKULDE RANT VERGİSİ UYGULAMASI
Nevzat Küçükdöğerli
Nevzat Küçükdöğerli( nethabergazetesi@hotmail.com22 )
151
17 Eylül 2020 - 8:30

İmar planı değişikliği sayesinde değeri artan gayrimenkuller için artık rant vergisi ödenecek. Vergi, taşınmazın artan değerinin tamamı üzerinden alınacak. Türkiye’de yıllardır konuşulan ancak bir türlü hayata geçirilemeyen rant vergisi nihayet uygulanmaya başladı. İmar planı değişikliği değer artışı için uygulanan pay hakkındaki yönetmelik Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmeliğe göre, imar planı değişikliği ile meydana gelecek değer artış payı üzerinden vatandaş artık devlete vergi ödeyecek. Rant vergisi ödenmediği sürece taşınmazın satışı yapılamayacak.

BÜTÜNLÜĞÜ BOZAMAZ, Yeni düzenlemeye göre, kişi ya da şirketler sahibi oldukları taşınmazın imar planının değiştirilmesini, örneğin kat izninin artırılmasını ya da konut iken sağlık ya da eğitim kurumu, otel ve benzeri gibi fonksiyonunun değiştirilmesini isterse ve bu yolla taşınmazın değeri artarsa, artan değer üzerinden rant vergisi ödeyecekler. Ancak plan değişikliğinin kabul edilebilmesi için ana planın sürekliliğini, bütünlüğünü, bölgedeki sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmaması gerekecek ve yeni planın yerleşmenin özelliğine uygun olması şartı aranacak. Çok ortaklı arsalarda ise plan değişikliğini arsa sahiplerinin tamamının talep etmiş olması gerekecek. En az bin metrekare ve üzeri büyüklüğe sahip imar adalarında plan değişikliği yapılmak istenirse, ada bazında nüfusu, yapı yoğunluğunu, kat adedini, bina yüksekliğini artıran veya fonksiyon değişikliği getiren plan değişikliklerinde ihtiyaç duyulan kültürel tesis, sosyal ve teknik altyapının ada merkezine en fazla 500 metre mesafede karşılanması şartı aranacak.

DEĞER FARKI ÖNEMLİ, Değer artış payı, taşınmazın meri plan koşullarında tespit edilen değeri ile plan değişikliği sonrası tespit edilen yeni değer arasındaki farktan oluşacak. Plan değişiklikleri sonucunda değerinde artış olan taşınmazın artan değerinin tamamı değer artış payına dahil edilecek. 20 Şubat’tan önce başvuru yapanlardan rant vergisi alınmayacak. Ayrıca kentsel dönüşüm kapsamında riskli yapılarda 1.5 katına kadar çıkan plan artışlarına rant vergisi uygulanmayacak.

ARTAN VERGİLER BÜTÇEYE FAZLA VERDİRDİ, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan resmi verilere göre ülke bütçesi, ağustos ayında artan vergiler sayesinde 28 milyar 220 milyon lira fazla verdi. Ancak geçen yıl aynı dönemde 68.1 milyar lira olan bütçe açığı 110 milyar 926 milyon liraya fırladı. Ağustosta bütçeden 80.3 milyar lira harcama yapılırken bütçe gelirleri vergi tahsilatları sayesinde 108.5 milyar lira oldu. Ağustosta devlet 11.9 milyar lira faiz öderken hem cari hem yatırım harcamalarını önemli ölçüde kıstı. 8 ayda bütçe gelirleri 650.5 milyar lirada kalırken, bütçe harcamaları 761.4 milyar liraya çıktı. Ödenen faiz 69 milyar liradan 91.6 milyara çıkarken, örtülü harcama ise 1 milyar 304 milyon 108 bin liraya ulaştı.

İMAR DEĞİŞİKLİĞİ SONUCU DEĞERİ ARTAN TAŞINMAZDAN DEĞER ARTIŞ PAYI ALINACAK

Değer artış payı, idarece oluşturulan kıymet takdir komisyonunca Sermaye Piyasası Kanunu’na göre yetkilendirilmiş lisanslı en az iki gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından belirlenen değer artış payı değerlerinin aritmetik ortalama değerinden az olmamak üzere belirleniyor. 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’la 3194 sayılı İmar Kanununa Ek 8’inci madde eklenmek suretiyle “değer artış payı” adıyla yeni bir yükümlülük ihdas edildi. Düzenleme 20 Şubat 2020 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu düzenleme uyarınca, maliklerin talebi üzerine ve ada bazında tüm taşınmaz maliklerinin muvafakati alınarak, ilgili mevzuat ve kentsel standartlara uygun olmak koşuluyla yapılacak imar planı değişiklikleri sonucunda, plan kapsamında kalan taşınmazların imar durumunda meydana gelen değer artışları üzerinden değer artış payı alınacak. Değer artış payı uygulamasına ilişkin usul ve esasları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (Bakanlık) belirledi. Bakanlık dünkü Resmi Gazete’de İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik’i yayımladı. Yönetmelik yayımlandığı gün (15 Eylül 2020) yürürlüğe girdi. Yasal düzenlemenin yürürlüğe girdiği 20 Şubat 2020 tarihinden önce belediye, il özel idaresi veya ilgili idarelere başvuru yapılarak resmi kayıt numarası almış uygulama imar planı değişiklik tekliflerine bu yönetmelik hükümleri uygulanmayacak. Dolayısıyla pay alınmayacak. Bu düzenleme vergi niteliğinde olmadığı için tamamı genel bütçeye dâhil edilmiyor. Başvuru sahibi tarafından yatırılan değer artış payının;

  1. a) Büyükşehir belediyesinin olduğu illerde; yüzde 25’i büyükşehir belediyesinin ilgili hesabına, yüzde 25’i ilgili ilçe belediyesinin ilgili hesabına, yüzde 25’i Bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı’na,
  2. b) Büyükşehir belediyesi olmayan illerde; yüzde 40’ı imar planı değişikliğini onaylayan idarede açılacak ilgili hesaba, yüzde 30’u Bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı’na,
  3. c) Bakanlıkça onaylanan imar planı değişikliğinden kaynaklanan değer artışının yüzde 75’i Bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı’na, kalan değer artış payının; büyükşehir belediyesinin olduğu illerde yüzde 15’i büyükşehir belediyesinin ilgili hesabına, yüzde 10’u ilgili ilçe belediyesinin ilgili hesabına; büyükşehir belediyesi olmayan yerlerde ise Bakanlık payının dışındaki kalan değer artış payının tamamı plan değişikliğinin yapıldığı yerdeki ilgili idarenin açılacak ilgili hesabına,

ç) (a) bendine göre kalan değer artış payının yüzde 25’i, (b) bendine göre kalan değer artış payının yüzde 30’u ile imar planı değişikliğinin diğer genel bütçeli idareler tarafından onaylanması durumunda değer artış payının tamamı genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Hazine hesabına aktarılıyor.

1) Değer artış payı ne üzerinden alınıyor?

Taşınmaz maliklerinin tamamının talebi üzerine ada bazında yapılacak imar planı değişikliği sonucunda değerinde artış olan arsanın artan değeri üzerinden alınıyor.

2) Değer artış payı nasıl tespit ediliyor?

Değer artış payı, idarece oluşturulan kıymet takdir komisyonunca Sermaye Piyasası Kanunu’na göre yetkilendirilmiş lisanslı en az iki gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından belirlenen değer artış payı değerlerinin aritmetik ortalama değerinden az olmamak üzere belirleniyor.

 

Kıymet takdir komisyonunca belirlenen değer artış payı, idarece plan değişikliği talebinde bulunanlara 5 gün içinde tebliğ ediliyor. Tebliğ tarihinden itibaren 5 gün içinde itiraz edilmeyen bedel kesinleşiyor. Süresinde yapılan itirazlar, kıymet takdir komisyonu tarafından 5 gün içinde değerlendirilerek sonuçlandırılıyor ve bu şekilde kesinleşen bedel ilgilisine tebliğ ediliyor. Yönetmelik ile belirlenen itiraz ve değerlendirme süreleri çok kısa, bu kadar kısa sürede itiraz hakkının sağlıklı bir şekilde kullanılabilmesi çok zor. İmar planı değişikliği teklifinin ilgili idarece onaylanmasından sonra, planlar askıya çıkarılmadan önce, plan değişikliğine konu alan sınırları içerisinde kalan parseller ile ilgili olarak idaresince;

 

“Taşınmaz değer artışına tabidir. Taşınmazın ilk satışında, bağış, mal değişimi ve benzeri sınırlı ayni hak tesisi işleminde, değer artış payının ödenip ödenmediği şerhi koyduran ilgili idaresinden sorulur, değer artış payının ödendiğinin bildirilmesinin akabinde işlem yapılır ve değer artış payı ödenmedikçe satış yapılamaz, yapı ruhsatı verilemez.” şeklinde tapu kütüğüne şerh edilmesi için ilgili tapu müdürlüğüne bildiriliyor.

 

3) Ödeme zamanı ve yeri

Değer artış payı, en geç taşınmazın ilk satışında veya inşaat ruhsatının alımı aşamasında taşınmaz maliklerince ödeniyor. Değer artış payının ödenmemesi halinde, imar planı değişikliği yapılan taşınmaz için hiçbir koşulda satış izni verilmiyor, yapı ruhsatı düzenlenemiyor.

 

Değer artış payı, ödeme tarihinde her takvim yılı için, bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılarak uygulanıyor. Değer artış payının eksik ödendiğinin tespiti halinde ödenmeyen veya eksik ödenen payın 30 gün içinde ödenmesi gerektiği ilgiliye tebliğ ediliyor. Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen payın ödenmesi gereken son günden ödendiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanacak gecikme zammı oranında faiz uygulanarak tahsil ediliyor.

 

4) Değer artış payına konu olmayan alanlar ve işlemler

Aşağıdaki alanlar ve işlemler için değer artış payı alınmıyor:

 

(1) 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamındaki;

 

  1. a) Riskli alanlar

 

  1. b) Rezerv yapı alanları

 

  1. c) İçerisindeki yapıların riskli yapı olarak tespit edildiği parsellerde, riskli yapının mer-i imar planı ve plan notları ile verilmiş emsale esas inşaat alanının bir buçuk katına kadar artan kısmına ilişkin plan değişiklikleri

 

(2) Kamu yatırımları ile kamu mülkiyetindeki alanlar

 

(3) Mazbut ve mülhak vakıflara ait alanlar

 

(4) İmar planlarında yençok: Serbest olarak belirlenmiş yüksekliklerin 3194 sayılı Kanunun 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen usullere göre yapılacak imar planı değişiklikleri

 

(5) Yapı ve nüfus yoğunluğunu artırmamak, düzenleme ortaklık payı olarak ayrılan alanlardan azalmaya neden olmamak kaydı ile ada veya parsel bazında yol düzenlemelerine, cephe hattı düzeltmelerine, imar hattı düzenlemesine konu plan değişiklikleri.

 

İmar planı değişiklikleri ile maliklere kazandırılan değer artışları üzerinden kamunun pay alması ve bunların kentsel dönüşüm ve altyapı harcamalarında kullanılması son derece isabetlidir. Umarım tahsil edilen paralar amacına uygun bir şekilde kullanılır. Burada son olarak dikkatinizi çekmek istediğim husus, sadece maliklerin talebi üzerine yapılan imar planı değişiklikleri nedeniyle gerçekleşen değer artışları üzerinden değer artış payı ödeneceği, bunun dışında gerçekleşen plan değişikliklerinin yaratacağı değer artışlarından ise pay ödenmeyeceğidir. Bence kamu eliyle yaratılan değer artışlarından da pay alınması gerekir.

ARTIK VERGİ KAÇIRMAK ZORLAŞACAK

Dünya’da Ve Türkiye’de Vergi Kaçırmanın Çapı Daralıyor” 2020-Eylül Sonu İtibariyle Türkiye Mukimlerine Ait Hesap Bilgileri Artık Maliye’de Olacak.

Türk Vatandaşlarının yurtdışı banka veya finans kuruluşlarında veya çeşitli hesaplardaki  mali ve finansal bilgileri ile çeşitli gelirlerine ilişkin veriler artık her yıl T.C. Hazine Ve Maliye Bakanlığı’nın otomatik olarak elinde olacak.Gizli saklı artık hiç bir şey kalmayacak. Vergi kaçırmanın çapı daralacak. Beyan etmeyenler ise inceleme tehlikesi altında olacaklar. Bakanlık, 2020 Eylül sonu itibariyle Türkiye mukimi olan gerçek ve tüzel kişilerin 2019 yılına ilişkin mali verilerinden başlamak üzere yurtdışından otomatikman bilgi temin edecektir. Bu da Türkiye vatandaşlarının inceleme geçirmelerine ve ağır tarhiyatlar ile muhatap olunmasına neden olacaktır. Yani, tehlike kapıda ve artık dünyada vergi kaçırmak çok zor. Türkiye, vergi konusunda bilgi değişimine ilişkin ortak anlaşmayı kabul ederek 2020 Eylül ayı sonuna kadar Türkiye mukimi olanların 71 ülke ve bölgede bulunan finansal bilgilerine otomatikman erişmiş olacak, 54 ülkeye ise yurtdışı mukimi olup ta Türkiye’de hesapları bulunanları bildirecektir. Bu durum ise Türk vatandaşlarının mali bilgilerinin belli kapsam ve standartlar dahilinde artık yetkili otorite olan Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)’nın elinde olması anlamına geliyor. Türk vatandaşlarını ve mükelleflerini ciddi düzeyde etkileyen ve ağır tehlike altına sokan konu olacaktır.

 

rokettube